Spelregels veldhockey
Een praktische uitleg voor nieuwe trimleden: genoeg regels om veilig, sportief en met plezier mee te spelen.
Gebaseerd op het KNHB Spelreglement Veldhockey vanaf 1 augustus 2025, Hockey.nl basisregels, Trimhockey.info en de KNHB YouTube-afspeellijst met spelsituaties.
Waar gaan we doorheen?
Tip voor trainer/begeleider: gebruik de quiz-slides als korte pauzes voor interactie.
Trimhockey: basisregels, ontspannen sfeer
Voor wie?
Volwassenen die hockey willen leren of herstarten, ongeacht ervaring. De nadruk ligt op bewegen, techniek, spelinzicht en gezelligheid.
Wat betekent dat voor regels?
We volgen de basisregels van veldhockey, maar leggen ze praktisch uit: veiligheid, eerlijk spel en door laten spelen waar dat kan.
Het veld in 60 seconden
Afmetingen: 91,40 m lang en 55,00 m breed.
Belangrijke zones: middenlijn, 23-metergebied, cirkel en strafbalstip.
Waarom belangrijk? Veel regels veranderen zodra de bal in het 23-metergebied of de cirkel is.
Teams en wisselen
Maximaal 11 spelers per team tegelijk in het veld.
Onbeperkt wisselen, behalve rond bepaalde strafcornersituaties.
Veldspelers wisselen bij de middenlijn, binnen 3 meter van de afgesproken plek.
Veiligheid eerst: uitrusting
Verplicht voor veldspelers
Stick, scheenbeschermers, enkelbeschermers en bitje. Speel de bal met de platte kant van de stick.
Keeper
Een keeper draagt minimaal helm, legguards en klompen. Buiten de cirkel gelden beperktere rechten.
Begin en hervatting
Beginslag
Vanaf het midden. De bal mag in elke richting. Na een doelpunt neemt het team dat het doelpunt tegen kreeg de beginslag.
Bully
Voor een neutrale hervatting, bijvoorbeeld na een blessure of onduidelijke onderbreking zonder straf.
Bij trimtrainingen wordt dit vaak vereenvoudigd, maar het principe blijft: eerlijk hervatten en afstand houden.
Wanneer is het een doelpunt?
Een doelpunt telt als de bal door een aanvaller binnen de cirkel is gespeeld en daarna volledig over de doellijn onder de lat gaat.
Wel
Aanvaller raakt de bal in de cirkel; de bal gaat volledig over de doellijn.
Niet
Schot van buiten de cirkel gaat rechtstreeks het doel in zonder aanvallende aanraking in de cirkel.
Geen buitenspel
Hockey kent geen buitenspelregel.
Hoe mag je de bal spelen?
Push
Duwbeweging, meestal over de grond. Veilig en handig voor beginners.
Slag/flats
Harder spelen. Let op controle en gevaar; niet opzettelijk hoog slaan, behalve bij een schot op doel.
Scoop/flick
Bal omhoog spelen mag alleen veilig. Tegenstander binnen 5 meter? Dan snel gevaarlijk.
Veelvoorkomende overtredingen
Shoot
Bal met voet, been of lichaam spelen. Niet elk contact is automatisch fout; voordeel of intentie telt mee.
Afhouden
Met lichaam of stick de tegenstander blokkeren terwijl die de bal kan spelen.
Gevaarlijk spel
Een bal of actie die tot een terechte ontwijkende reactie leidt.
Contact
Tackelen mag alleen als je de bal kunt spelen zonder lichaamscontact.
Quiz: voet of niet?
De bal raakt per ongeluk de voet van een verdediger op de middenlijn. De bal blijft bij de aanvallende partij en er ontstaat geen voordeel voor de verdediger.
Hoge bal: kijk eerst naar veiligheid
Gevaarlijk?
Een bal die een terechte ontwijkende reactie veroorzaakt, is gevaarlijk.
Neerkomende bal
De eerste ontvanger krijgt ruimte. Tegenstanders mogen niet binnen 5 meter komen totdat de bal is aangenomen.
Vrije slag en self-pass
Tegenstanders houden minimaal 5 meter afstand.
Bal stil
De bal moet onder controle zijn voordat de vrije slag wordt genomen.
Self-pass
Je mag de bal zelf nemen en daarna verder dribbelen.
Bal buiten het veld
Zijlijn
Inslag op de plek waar de bal volledig over de lijn ging. Regels van de vrije slag gelden.
Achterlijn
Via aanvaller: uitslag verdediging. Onopzettelijk via verdediger/keeper: lange corner op de 23-meterlijn. Opzettelijk via verdediger: strafcorner.
Strafcorner: wat moet je weten?
Wanneer?
Bij o.a. overtreding van een verdediger in de cirkel, opzettelijke overtreding in het 23-metergebied of opzettelijk over de achterlijn spelen.
Opstelling
Bal op de achterlijn in de cirkel. Aanvallers buiten de cirkel. Maximaal 5 verdedigers achter de achterlijn, anderen achter de middenlijn.
Strafbal
Wanneer?
Als een verdediger in de cirkel waarschijnlijk een doelpunt voorkomt met een overtreding, of opzettelijk een aanvaller in balbezit hindert.
Uitvoering
Bal op de strafbalstip. Keeper op de doellijn. Na fluitsignaal speelt de aanvaller de bal één keer met push, flick of scoop.
Persoonlijke straffen
Groen
2 minuten
Geel
minimaal 5 minuten
Rood
rest van de wedstrijd
Scheidsrechters en voordeel
2 scheidsrechters
Elke scheidsrechter is primair verantwoordelijk voor de eigen helft en beslissingen rond de eigen cirkel.
Voordeel
Niet elke overtreding hoeft te worden afgefloten als het benadeelde team beter af is met doorspelen.
Quiz: vrije slag bij de cirkel
Een aanvaller neemt een vrije slag net buiten de cirkel en slaat de bal direct de cirkel in naar een teamgenoot. Mag dat?
Praktische trimafspraken
1. Veiligheid
Geen harde ballen door druk verkeer. Stick laag in duels. Geef ruimte bij hoge ballen.
2. Uitleg boven discussie
Nieuwe spelers krijgen korte uitleg bij een fluitsignaal. Daarna spelen we door.
3. Samen spelen
Pass eerst, coach positief en houd rekening met niveauverschillen.
Filmpjes: KNHB spelsituaties
De KNHB-afspeellijst bevat korte clips over o.a. afhouden, scoop, spelhervattingen, strafcorner, strafbal en scheidsrechtersignalen.
Gebruik de playlist tijdens training: bekijk één clip, speel de situatie na, herhaal met lage intensiteit.
Afsluitende check
1
Waar moet de bal zijn geraakt voor een doelpunt telt?
Antwoord: in de cirkel door een aanvaller.
2
Hoeveel meter afstand houd je bij een vrije slag?
Antwoord: 5 meter.
3
Wat doe je bij een hoge bal richting jou?
Antwoord: veilig aannemen; anderen geven 5 meter ruimte.
Bronnen en verantwoording
- KNHB, Spelreglement Veldhockey vanaf 1 augustus 2025 (geüploade PDF). Gebruikt voor officiële regels, veldafmetingen, straffen en spelhervattingen.
- Hockey.nl, Basisregels: gebruikt voor eenvoudige formuleringen van basisregels voor beginnende hockeyers.
- Trimhockey.info, Wat is trimhockey?: gebruikt voor context over trimhockey als laagdrempelige, recreatieve vorm voor volwassenen.
- YouTube, KNHB playlist Spelregels Veldhockey: gebruikt als videobron voor spelsituaties.
Deze presentatie is bedoeld als uitleg voor nieuwe trimleden. Bij twijfel geldt altijd het actuele KNHB-reglement en de clubafspraken.